۱۴۱- فقیه

بسمه تعالی
حدیثی که ما را به مراحل تزکیه نفس راهنمایی می‏ کند، آن حدیثی است که اکثر مراجع برای مسئله تقلید آن را نوشته و از جمله آخر حدیث برداشت این که باید عوام از فقیه تقلید کنند نموده ‏اند و آن حدیث این است که: «من کان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدینه مخالفا لهواه مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه» ما در این سخن فقط درباره کلمه اول این حدیث که فرموده ‏اند: «من کان من الفقهاء» توضیحی می‏ دهیم.
فقه در لغت به معنی فهم و فقیه به معنی فهیم است. بنابراین ممکن است منظور از فقهاء در حدیث افرادی باشند که بیدارند یعنی می ‏فهمند زیرا فرق بین بیدار و خواب در همین است. آدم خواب هیچ چیز نمی‏ فهمد ولی بیدار می‏ فهمد و همه چیز را احساس می‏کند. لذا ما قبل از آن که به معنی اصطلاحی فقهاء در حدیث بپردازیم باید به معنی لغوی آن توجّه کنیم و مرحله یقظه را از این حدیث و مراحل بعد را از بقیه حدیث استنباط نمائیم و این که فهم و یقظه و فقاهت را به عمل انسان نسبت نداده برای این است که یقظه باید خودش حاصل بشود و تا یقظه و فقاهت برای انسان از هر راهی که ممکن باشد حاصل نشود محال است که سالک الی اللّه بتواند راه سیر و سلوک را خوب برود و تزکیه نفس کند و خود را به کمالات روحی برساند و استاد و ملجأ و مرجع دیگران گردد. و خدای تعالی در قرآن فرموده است: «و لولا نفر من کل فرقة طائفة لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم» امید است همه ما در حقایق دین فهیم باشیم و از خواب غفلت بیدار شویم و حقیقت دین را بفهمیم تا بتوانیم رهبری دیگران را بعهده بگیریم و از این راه مقرب پروردگارمان گردیم.

تاریخ نگارش:
۱۴۲۶/۱۰/۲۳ قمری
۱۳۸۳/۹/۵ شمسی